Trong chăn nuôi hiện đại, sát trùng không còn là một thao tác định kỳ mà đã trở thành “tuyến phòng thủ sinh học” quyết định sự an toàn và bền vững của cả hệ thống trang trại. Khi quy mô sản xuất ngày càng lớn, mật độ nuôi cao hơn và áp lực dịch bệnh phức tạp hơn, cách tiếp cận truyền thống với công thức sát trùng 3 hoạt chất đang dần bộc lộ giới hạn. Thay vào đó, nhiều trang trại chuyên nghiệp đã chuyển sang giải pháp 4 hoạt chất – không chỉ để mạnh hơn, mà để phù hợp hơn với điều kiện thực tế.

Đặc biệt vào dịp cuối năm và Tết, nguy cơ dịch bệnh thường gia tăng rõ rệt. Lưu lượng xe vận chuyển con giống, thức ăn, thương lái ra vào nhiều hơn; nhân công thay đổi; lịch nhập – xuất đàn dày đặc; thời tiết lạnh, độ ẩm cao tạo môi trường lý tưởng cho virus và vi khuẩn tồn tại lâu hơn. Trong bối cảnh đó, chỉ cần một “kẽ hở” nhỏ trong quy trình sát trùng cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.

Thực tế cho thấy, công thức sát trùng 3 thành phần vẫn có hiệu quả tốt trong điều kiện lý tưởng – bề mặt sạch, ít chất hữu cơ. Tuy nhiên, môi trường chuồng trại tại Việt Nam thường xuyên tồn tại phân, nước tiểu, thức ăn thừa, dịch tiết… Những yếu tố này làm giảm đáng kể hiệu lực của một số hoạt chất thông thường. Khi phải đối mặt với các bệnh nguy hiểm như dịch tả heo châu Phi, PRRS, cúm gia cầm, lở mồm long móng, Parvo hay Aujeszky, yêu cầu đặt ra không chỉ là “diệt được” mà còn phải “diệt triệt để và bền vững”.

Chính vì vậy, xu hướng chuyển sang công thức 4 hoạt chất là một bước tiến mang tính chiến lược. Thay vì dựa vào một vài cơ chế tác động riêng lẻ, công thức mới phối hợp đa cơ chế để tăng phổ tiêu diệt và duy trì hiệu lực trong điều kiện khắc nghiệt.

Một trong những hoạt chất chủ lực là Glutaraldehyde – chất diệt khuẩn phổ rộng, tác động nhanh, bất hoạt protein của vi sinh vật và làm mất khả năng sinh tồn của chúng. Glutaraldehyde được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực y tế và chăn nuôi nhờ hiệu lực mạnh với cả vi khuẩn và virus. Đặc biệt, hoạt chất này có khả năng phân hủy sinh học cao, hạn chế tồn lưu trong môi trường khi sử dụng đúng cách.

Bên cạnh đó là Benzalkonium Chloride (BKC) và Didecyl Dimethyl Ammonium Chloride (DDAC) – hai hợp chất amoni bậc bốn (QAC). Cặp “QAC kép” này hoạt động bằng cách phá vỡ màng tế bào vi sinh vật, làm rò rỉ cấu trúc bên trong và nhanh chóng tiêu diệt mầm bệnh. Sự kết hợp của hai QAC giúp tăng cường khả năng bám dính trên bề mặt chuồng trại, thiết bị và phương tiện vận chuyển, từ đó kéo dài thời gian bảo vệ.

Điểm tạo nên sự khác biệt lớn nhất của công thức 4 hoạt chất chính là Chlorocresol – một hợp chất thuộc nhóm phenolic. Trong điều kiện có nhiều chất hữu cơ – vốn là “điểm yếu” của nhiều loại sát trùng – Chlorocresol vẫn duy trì được hiệu lực tốt. Điều này giúp khắc phục hạn chế của QAC trong môi trường chuồng nuôi thực tế, đồng thời mở rộng phổ tác dụng lên nấm và các tác nhân khó tiêu diệt.

Nếu ví công thức 3 hoạt chất như một lớp áo giáp tiêu chuẩn, thì việc bổ sung Chlorocresol trong công thức 4 thành phần chính là tăng thêm một lớp bảo vệ quan trọng. Nhờ đó, hệ thống sát trùng không chỉ mạnh hơn mà còn ổn định hơn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh ẩm hoặc khi nguy cơ dịch bệnh ở mức cao.

Trên thị trường hiện nay, một số sản phẩm sát trùng thế hệ mới đã áp dụng công thức 4 hoạt chất này nhằm đáp ứng nhu cầu phòng dịch quy mô lớn. Tiêu biểu có thể kể đến BENLUCID – sản phẩm của VIET ANH GROUP được nhiều trang trại lựa chọn trong bối cảnh dịch bệnh gia tăng như cúm gia cầm H5N1, H7N9, lở mồm long móng, tụ huyết trùng, nhiệt thán, Leptospira, Mycoplasma, PRRS, ASF, TGE, Aujeszky, Parvo hay cúm heo H1N1.

BENLUCID cho thấy khả năng tác động nhanh, duy trì hiệu lực ngay cả khi nhiệt độ thấp và môi trường có nhiều tạp chất hữu cơ – điều kiện thường gặp vào mùa lạnh và dịp Tết. Không chỉ chú trọng hiệu quả tiêu diệt mầm bệnh, sản phẩm còn được đánh giá cao về tính an toàn vận hành: không gây ăn mòn thiết bị, không làm hư hại bề mặt chuồng trại và an toàn cho người, vật nuôi khi sử dụng đúng liều lượng khuyến cáo.

Sản phẩm có thể ứng dụng linh hoạt cho nhiều mục đích: sát trùng chuồng trại, tiêu độc dụng cụ, phương tiện vận chuyển, hố sát trùng bánh xe, ngâm chân, xử lý khu vực chế biến thịt sữa hoặc tiêu độc xác gia súc, gia cầm. Liều pha được điều chỉnh tùy mục tiêu: phòng dịch định kỳ, xử lý khi có ổ dịch hay khử trùng khu vực nguy cơ cao.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi ngày càng chuyên nghiệp hóa, tư duy phòng bệnh cũng phải thay đổi. Thay vì chỉ tập trung “đủ dùng”, các trang trại hiện đại hướng đến nguyên tắc “đúng cơ chế – đủ phổ – phù hợp điều kiện thực tế”. Việc chuyển từ 3 sang 4 hoạt chất không đơn thuần là tăng thêm một thành phần, mà là nâng cấp toàn diện hệ thống an toàn sinh học.

Tết là thời điểm người chăn nuôi mong chờ một mùa vụ an lành, đàn vật nuôi khỏe mạnh và thị trường thuận lợi. Nhưng cũng chính lúc này, rủi ro dịch bệnh có thể âm thầm gia tăng. Một quy trình sát trùng được đầu tư đúng mức – với công thức phù hợp và vận hành chuẩn hóa – sẽ là “lá chắn” vững chắc, giúp trang trại bước vào năm mới an toàn, chủ động và bền vững hơn.

(BT: Như Ngọc, theo báo Người chăn nuôi)